Duru Arık
Teknoloji ve yapay zeka alanındaki hakimiyetiyle bilinen Google, bu kez rotasını biyoteknolojiye çevirdi. Şirketin çatı kuruluşu Alphabet bünyesinde faaliyet gösteren yaşam bilimleri şirketi Verily, ABD genelinde bulaşıcı hastalıkların önüne geçmek amacıyla sıra dışı bir projeye imza atıyor. Proje kapsamında, laboratuvar ortamında özel bir bakteriyle enfekte edilmiş tam 42 million erkek sivrisinek vahşi doğaya bırakılıyor.
Yapay Zeka Destekli Biyolojik Savaş
Projenin temel amacı, özellikle tropikal hastalıkları yayan vahşi sivrisinek popülasyonunu biyolojik yöntemlerle çökertmek:
- Wolbachia Bakterisi Stratejisi: Laboratuvarda yetiştirilen erkek sivrisineklere, doğada yaygın olarak bulunan ancak hedef türde (Aedes aegypti) normalde yer almayan Wolbachia adlı bir bakteri enjekte ediliyor.
- Doğal Kısırlık Döngüsü: Bu bakteriyi taşıyan erkek sivrisinekler doğaya salındığında, vahşi dişi sivrisineklerle çiftleşiyorlar. Bakterinin yarattığı hücresel uyumsuzluk nedeniyle bu çiftleşmelerden doğan yumurtalar hiçbir zaman çatlamıyor ve yeni nesiller üreyemiyor.
- Yapay Zeka ile Kusursuz Ayrım: Isırma ve hastalık yayma özelliği sadece dişi sivrisineklere ait olduğu için doğaya kesinlikle dişi salınmaması gerekiyor. Verily, geliştirdiği yapay zeka ve bilgisayarlı görü (computer vision) sistemleri sayesinde milyonlarca sivrisinek arasından erkekleri %99,9’un üzerinde bir doğruluk payıyla ayırt etmeyi başarıyor.
Küresel Salgınların Önüne Geçilmesi Hedefleniyor
Google’ın bu biyolojik hamlesi, iklim kriziyle birlikte etki alanı genişleyen ölümcül hastalıkların yayılımını durdurmayı amaçlıyor:
- Hedefteki Hastalıklar: Popülasyonu azaltılmak istenen Aedes aegypti cinsi sivrisinekler; Zika virüsü, Dang humması, Sarı humma ve Chikungunya gibi dünya genelinde her yıl yüz binlerce insanın ölümüne yol açan tehlikeli hastalıkların birincil taşıyıcısı konumunda.
- Çevre Dostu Alternatif: Kimyasal ilaçlama ve pestisit kullanımının doğaya, arılara ve diğer faydalı böceklere verdiği büyük zararlar düşünüldüğünde, bu kısırlık yöntemi ekosisteme zarar vermeyen en temiz alternatiflerden biri olarak kabul ediliyor.
Projenin ilk pilot bölgelerinden gelen veriler, hedef sivrisinek popülasyonunda %90’ın üzerinde bir düşüş yaşandığını gösteriyor. Teknoloji devinin bu adımı, gelecekte salgın hastalıklarla mücadelede yazılım ve biyolojinin nasıl iç içe geçeceğinin en somut kanıtı olarak değerlendiriliyor.
Kaynak-Görsel: https://www.cumhuriyet.com.tr/yasam/teknoloji-devinden-biyolojik-hamle-google-abd-de-42-milyon-enfekte-sivrisinek-saliyor-2509289
04.06.2026 16:50
04.06.2026 19.04
