Duru Arık
Hükümet, Meta, Google ve TikTok gibi platformların gelirlerinden pay alarak gazetecilik maaşlarını finanse etmeyi hedefliyor.
Avustralya, haber muhabirlerinin maaşlarını ödemek için teknoloji şirketleri Meta, Google ve TikTok’un gelirlerinin bir kısmından vergi almayı önerdi.
Hükümet, sosyal medya şirketlerini haber kuruluşlarıyla anlaşma yaparak gazetecilik faaliyetleri için ödeme yapmaya teşvik edecek mali bir mekanizma oluşturmayı amaçlayan yasa tasarısı taslağını salı günü yayımladı. Tasarının 2 Temmuz’a kadar Parlamento’ya sunulması planlanıyor.
Platformlar, söz konusu düzenlemeye yönelik eleştirilerinde teklifin “dijital hizmet vergisi” niteliği taşıdığını, değişen reklamcılık sektörünü yanlış yorumladığını ve sürdürülebilir bir haber ekosistemi oluşturmakta yetersiz kalacağını savundu.
Gazeteciliğin Ekonomik Değeri Yeniden Gündemde
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ise gazetecilik faaliyetlerine ekonomik bir değer atfedilmesi gerektiğini belirtti. “Bu içerikler, onları üreten kişilere uygun bir karşılık ödenmeden büyük çok uluslu şirketler tarafından alınıp kâr elde etmek için kullanılamamalı” diyen Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, “Gazeteciliğe yapılan yatırımın sağlıklı bir demokrasi için kritik olduğunu düşünüyoruz” diye ekledi.
Bu düzenleme, Avustralya’nın platformları kullanıcılarının gördüğü yerel haber metinleri ve görselleri için ödeme yapmaya zorlamaya yönelik ikinci yasal girişimi niteliğini taşıyor.
Dijital platformlar, 2021’de yürürlüğe giren ve ülkenin News Media Bargaining Code düzenlemesini oluşturan yasayla gazetecilik faaliyetleri için ödeme yapmak üzere Avustralya merkezli haber yayıncılarıyla anlaşmaya zorlanmıştı. Platformlar, zorunlu tahkim sürecine girip fiyatın bir yargıç tarafından belirlenmesi yerine haber üreticileriyle ticari anlaşmalar yapmayı tercih etmişti. Ancak daha sonra bu anlaşmaları yenilemekten kaçınmak için hizmetlerinden haber içeriklerini kaldırma yoluna gitmişti.
Önerilen News Bargaining Incentive kapsamında ise haber yayıncılarıyla ticari anlaşma yapmayan büyük platformlardan Avustralya gelirleri üzerinden yüzde 2,25 oranında vergi alınması öngörülüyor.
Hükümete göre, platformlar gazetecilik için yayıncılara ödeme yapmayı kabul ettikleri takdirde çeşitli mahsuplar uygulanacak ve toplam maliyetleri düşürülecek.
Hükümet, bu teşvikin yıllık 200 ila 250 milyon Avustralya doları gelir yaratmasını bekliyor. Bu rakam, News Media Bargaining Code en etkin olduğu dönemde platformların haber kuruluşlarına yaptığı ödemelere yaklaşık olarak denk geliyor.
29.04.2026 21.03
