Ayliz Gözde Şen
Çinli bilim insanları, bünyesine entegre edilen özel bakteriler sayesinde kullanım ömrü sonunda tamamen ayrışabilen ve geride mikroplastik kalıntısı bırakmayan yeni nesil bir plastik türü geliştirdi.
Çin’deki Shenzhen İleri Teknoloji Enstitüleri bünyesinde görev yapan araştırmacılar, çevre kirliliğiyle mücadelede dikkat çeken yeni bir teknoloji geliştirdi. Araştırma ekibi, içerisine özel bakteriler entegre edilen ve kullanım ömrü sona erdiğinde kendi kendine parçalanabilen “yaşayan plastik” üretmeyi başardı.
Uzmanlar tarafından geliştirilen bu yeni nesil plastik malzemenin, doğada çözünme sürecinin ardından mikroplastik atık bırakmadan tamamen yok olabildiği ifade edildi.
BAKTERİLER PLASTİĞİ İÇTEN ÇÖKERTEBİLİYOR
Bilim insanları tarafından geliştirilen bir prototipte, bir polimer yapının içerisine uyku durumunda bulunan bakteriler yerleştirildi. Günlük kullanım sırasında hareketsiz ve pasif halde kalan bu bakteriler, belirli bir tetikleyici ile karşılaştıklarında aktif hale geliyor.
Aktifleşen bakteriler, plastiği içten parçalayabilen özel enzimler üretmeye başlıyor.
Araştırmada kullanılan genetiği değiştirilmiş “bacillus subtilis” sporlarının içerisine ayrıca bir “öldürme anahtarı” mekanizmasının da yerleştirildiği belirtildi.
FARKLI İKİ BAKTERİ TÜRÜ BİRLİKTE HAREKET EDİYOR
Araştırma ekibi, plastiğin ayrıştırılması amacıyla iki farklı bakteri suşundan faydalandı.
İlk bakteri çeşidi, uzun polimer zincirlerini daha küçük parçalara bölen “candida antarctica lipazı” adlı enzimi üretiyor.
İkinci bakteri türü ise “burkholderia cepacia lipazı” enzimi aracılığıyla bu parçaları daha küçük moleküller haline getiriyor.
6 GÜN İÇİNDE TAMAMEN ORTADAN KAYBOLDU
Araştırmaya göre, plastik malzeme 50 santigrat dereceye kadar ısıtılmış bir besin çözeltisinin içine yerleştirildiğinde, bakterilerin aktif hale geldiği tespit edildi.
Başlatılan biyolojik süreç sonucunda, plastiğin 6 gün içerisinde tamamen parçalandığı bildirildi.
Araştırmacılar ayrıca, bu süreç boyunca herhangi bir mikroplastik oluşumuna rastlanmadığını ifade etti.
MİKROPLASTİK PROBLEMİNE ÇARE OLABİLİR
Uzmanların değerlendirmelerine göre geleneksel biyobozunur plastikler çoğu durumda tamamen ortadan kaybolmadan önce daha küçük plastik parçacıklarına ayrışıyor. Geliştirilen yeni sistem ise mikroplastik oluşumu bırakmaması nedeniyle çevre açısından büyük önem taşıyor.
PLASTİK KİRLİLİĞİ DÜNYA GENELİNDE TEHDİT OLMAYI SÜRDÜRÜYOR
Her yıl yaklaşık 19 ile 23 milyon ton plastik atığın su ekosistemlerine karıştığı ifade ediliyor. Deniz canlılarının plastik atıklar yüzünden yaşamını yitirdiği, mikroplastiklerin ise besin zinciri ve solunum yoluyla insan vücuduna ulaştığı belirtiliyor.
07.05.2026 22.46
