Kıymet Nur Mutafoğlu
Helsinki Üniversitesi’nde yürütülen 10 yıllık bir çalışma, kıkırdak hasarı için yapılan diz ameliyatlarının hastalara fayda sağlamadığı ve daha kötü sonuçlara yol açabileceği ihtimalini ortaya koydu.
10 yıllık bir çalışma, kıkırdak hasarı için yapılan diz ameliyatlarının hastalara fayda sağlamadığı ve kötü sonuçlara yol açabileceği ihtimalini gündeme taşıdı. Çalışma, menisküs yırtığı nedeniyle tedavi gören hastaların sonuçlarını takip etti. Bu hastaların gidişatları, rastgele olarak hiçbir işlem yapılmayan “sahte ameliyat” uygulanan hastalarla karşılaştırıldı.
Yıpranmış menisküs dokusunun kesilmesini içeren ameliyatı geçiren hastalar, diz fonksiyonunu, ağrıyı ve semptomların ilerlemesini ölçmek için tasarlanan bir dizi ölçümden fayda görmedi ve kötü puanlar aldı. Çalışmayı yöneten Helsinki Üniversitesi’nden ortopedi cerrahı ve araştırmacı Prof Teppo Järvinen “Bulgularımız bunun, yaygın olarak kullanılan tedavinin etkisiz ve hatta zararlı olduğu, tıbbi geri dönüş olarak bilinen şeyin bir örneği olabileceğini gösteriyor” dedi.
Menisküs nedir?
Menisküs, diz ekleminde uyluk kemiği ile kaval kemiği arasında amortisör görevi gören C şeklinde, lastiksi bir kıkırdak yastığı. Her dizde iki tane var. Menisküs yırtığı, dokunun kenarlarının yıpranması sonucu oluşuyor ve spor yaparken dizin aniden burkulmasıyla meydana gelebiliyor. Hasar zamanla kademeli olarak da gelişebiliyor ve MR taramaları genellikle hiçbir belirti göstermeyen sağlıklı kişilerde menisküs yırtıklarını ortaya çıkarıyor. Menisküs yırtığıyla bağlantılı semptomlar arasında diz ağrısı, sertlik, dizi bükmede zorluk veya diz hareket ettiğinde çatlama veya tıklama hissi yer alıyor.
Järvinen, “Artık bu menisküs yırtıklarının semptom göstermeyen hastalarda çok sık görüldüğünü biliyoruz. Son 20 yılda, MR’da bu bulguların çoğunun tamamen tesadüfi olduğunu gösteren kanıtlar birikti” şeklinde konuştu.
Çalışmaya Finlandiya’daki beş hastaneden yaşları 35 ile 65 arasında değişen 146 hasta dahil edildi. Yaklaşık üçte birine, spora bağlı akut bir yaralanma veya diz burkulmasından sonra menisküs yırtığı teşhisi konurken üçte ikisinde yavaş yavaş semptomlar görülmeye başlandı. Hastalar, menisküs ameliyatı ya da kesilerin yapıldığı ancak herhangi bir operasyon yapılmayan sahte ameliyata rastgele atandı.
Ameliyat ilk çare değil
10 yıllık bir takip sonucunda, menisküs ameliyatı geçiren grupta diz fonksiyonlarının daha kötü olduğu, osteoartritin daha hızlı ilerlediği ve yeni bir diz ameliyatı olasılığının daha yüksek olduğu görüldü.
Danışman diz cerrahı ve İngiliz Ortopedi Derneği’nin eski başkanı Mark Bowditch, en iyi uygulama kılavuzlarının son yıllarda ameliyatın sınırlı faydalarına ilişkin ortaya çıkan endişeleri yansıtacak şekilde değiştiğini söyledi. Bowditch, “Geçmişte hastaların dörtte üçü ameliyat olmuş olabilir ama şimdi dörtte bire yaklaştı. ‘Vurmadan önce düşün’ yaklaşımımız var. Ameliyat ilk adım olmamalıdır” ifadelerini kullandı.
Haber Giriş Tarihi: 30.04.2026 16.39
