Ayliz Gözde Şen
ABD’de yapılan yeni bir bilimsel çalışma, karın kaslarının kasılması ve yürüyüş gibi basit fiziksel aktivitelerin, beynin zararlı toksinleri temizleyen doğal sistemini harekete geçirdiğini ortaya çıkardı. Araştırmacılar, bu biyolojik sürecin Alzheimer başta olmak üzere nörodejeneratif hastalıkların engellenmesinde önemli bir işleve sahip olabileceğine dikkat çekiyor.
Pennsylvania State University bünyesinde gerçekleştirilen ve sonuçları saygın bilim dergisi Nature’da yayımlanan geniş çaplı bir araştırma, fiziksel hareketin beyin sağlığı üzerindeki daha önce bilinmeyen bir etkisini ortaya koydu. Nörobilim alanında çalışmalar yürüten Patrick Drew öncülüğündeki araştırma ekibi, ileri düzey görüntüleme teknolojilerinden yararlanarak koşu bandında hareket eden deneklerin beyin faaliyetlerini eş zamanlı olarak takip etti. Elde edilen bulgular, fiziksel aktivitenin yalnızca kas yapısını değil, aynı zamanda doğrudan beyin dokusunu ve beynin iç sıvı dolaşımını da etkilediğini gözler önüne serdi.
KARIN KASLARI İLE BEYİN ARASINDA UYUM
Araştırmacılar, yürümeye başlamadan hemen önce beyinde hafif çaplı bir kayma hareketi meydana geldiğini ortaya çıkardı. En dikkat çekici bulgu ise bu hareketin, karın kaslarının kasıldığı anla tam olarak aynı zamana denk gelmesi oldu. Deneyin devam eden bölümünde ise hareket etmeyen fakat karın bölgesine hafif basınç uygulanan kişilerde de benzer şekilde beyin hareketliliği tespit edildi. Araştırmanın yazarı Patrick Drew, uygulanan baskı sona erdiğinde beynin kısa süre içinde yeniden eski konumuna döndüğünü ifade ederek, bu düzenli hareketin beyin içerisindeki sıvı dolaşımı açısından bir pompa işlevi görebileceğini söyledi.
UYKU DIŞINDA İLK KEZ SAPTANAN ARINMA SİSTEMİ
Normal koşullarda beynin zararlı maddelerden arındırılması süreci, “glinfatik sistem” aracılığıyla büyük ölçüde derin uyku sırasında gerçekleşiyor. Beyin omurilik sıvısının (BOS) kullanıldığı bu doğal temizleme mekanizması, gün boyunca oluşan metabolik atıkların vücuttan uzaklaştırılmasını sağlıyor. Ancak gerçekleştirilen yeni çalışma, gün içinde yapılan fiziksel aktivitelerin ve kas hareketlerinin de bu sıvı dolaşımını destekleyebildiğini ortaya koyuyor. Bu da aktif bir yaşam tarzının yalnızca genel sağlık açısından değil, uyku dışında kalan zamanlarda da beynin temizlenmesine katkı sunduğunu gösteriyor.
ALZHEİMER VE NÖRON HASARINA KARŞI ÖNLEM
Beyindeki temizleme mekanizmasının yeterince sağlıklı çalışmaması durumunda ise amiloid-beta ve tau gibi zararlı proteinler zamanla birikmeye başlıyor. Bu birikim, nöronlar arasındaki iletişimi olumsuz etkilerken ciddi iltihaplanmalara da yol açabiliyor. Uzmanlar, söz konusu proteinlerin birikmesinin Alzheimer ve benzeri demans hastalıklarının en önemli nedenlerinden biri olduğuna dikkat çekiyor. Araştırmadan elde edilen veriler ise karın kaslarını çalıştıran basit egzersizlerin ve düzenli yürüyüşlerin, beyni bu zararlı proteinlere karşı korumada doğal ve etkili bir yöntem olabileceğini ortaya koyuyor.
Komşu Haber: https://dumendenhaber.com.tr/2026/05/10/beyin-sagligi-icin-dikkat-ceken-kesif-fiziksel-hareketin-arindirici-etkisi/
10.05.2026 22.14
